Ranh giới giữa khoa học và biểu tượng

Mục tiêu cốt lõi là hiểu về bản chất vật lý của vũ trụ. Các nhà thiên văn sử dụng phương pháp khoa học, toán học trừu tượng và các công cụ quan sát để giải thích các hiện tượng. Vũ trụ trong mắt thiên văn học là một hệ thống động, không trung tâm và vận hành theo các hằng số vật lý khách quan.  

Mục tiêu là liên kết vị trí của các thiên thể với các sự kiện và tính cách con người trên Trái Đất. Chiêm tinh học nhìn nhận vũ trụ từ vị thế địa tâm, coi bầu trời là một hệ thống hài hòa và có tính biểu tượng để đưa ra các dự đoán hoặc phân tích tâm lý. 

Chiêm tinh học thường bị coi là mê tín khi nó được sử dụng để đưa ra những dự đoán định mệnh cứng nhắc hoặc những mô tả tính cách mơ hồ nhưng có vẻ đúng với tất cả mọi người. Đây chính là hiện tượng tâm lý được gọi là Hiệu ứng Barnum. Khi chiêm tinh học được sử dụng như một phương tiện để trốn tránh trách nhiệm cá nhân hoặc gây ra nỗi sợ hãi, nó hoàn toàn rơi vào phạm trù mê tín. 

Ngược lại với mê tín, chiêm tinh học hiện đại, đặc biệt là chiêm tinh học tâm lý được coi là một công cụ hữu ích cho sự phát triển cá nhân. Thay vì tuyên bố những sự thật khách quan về tương lai, nó cung cấp một khuôn khổ để cá nhân tự quan sát các mẫu hành vi và động lực nội tâm của mình. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc sử dụng các diễn giải chiêm tinh có thể giúp cá nhân tự xác nhận khái niệm về bản thân và đối phó với những khủng hoảng trong cuộc sống. Khi một người xem xét bản đồ sao của mình để hiểu tại sao họ thường gặp khó khăn trong việc thiết lập ranh giới, họ đang thực hiện một hành động phản tư tâm lý thay vì mê tín. 

Karl Popper đề xuất rằng một lý thuyết được coi là khoa học nếu nó đưa ra những dự đoán có thể bị kiểm chứng và có khả năng bị chứng minh là sai thông qua thực nghiệm. Thiên văn học tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc này. Ngược lại, chiêm tinh học thường thất bại trong việc đáp ứng tiêu chí này. Các dự đoán chiêm tinh thường quá mơ hồ đến mức bất kể kết quả thực tế thế nào, người ta cũng có thể tìm cách giải thích để nó vẫn đúng bằng các giả thuyết bổ sung. Popper coi chiêm tinh học là một "giả khoa học" vì nó bắt chước hình thức của khoa học nhưng lại từ chối khả năng bị bác bỏ. Ông khẳng định rằng: "Các nhà chiêm tinh đã gây ấn tượng và mê hoặc người tin bằng những gì họ cho là bằng chứng xác nhận…, nhưng họ lại lờ đi những bằng chứng phản bác."

Thomas Kuhn đưa ra một góc nhìn khác, cho rằng khoa học được phân biệt bởi khả năng thiết lập một "truyền thuyết giải quyết câu đố" (puzzle-solving tradition). Trong thiên văn học, khi một lý thuyết không khớp với dữ liệu, nó tạo ra một câu đố thúc đẩy các nhà nghiên cứu tìm tòi và sửa đổi hệ thống tri thức. Trong chiêm tinh học, những thất bại trong dự đoán cá nhân thường được đổ lỗi cho sai sót của nhà chiêm tinh hoặc sự phức tạp của các yếu tố khác, mà không bao giờ dẫn đến một cuộc cải cách triệt để hệ thống lý thuyết cốt lõi. Do đó, chiêm tinh học không bao giờ có thể trở thành một môn khoa học "bình thường" theo nghĩa của Kuhn vì nó thiếu một phương pháp tích lũy tri thức thông qua việc giải quyết các bất thường một cách có hệ thống.